Şeffaflık

HBYS’de yapay zekâ nasıl çalışıyor?

Kısa cevap: sistem modele güvenmemek üzerine kurulu. Model bir asistandır, karar mercii değildir — bu yüzden verdiği her bilgi ya kayıtlı bir hukuk metninden gelir ya da doğrulanır; doğrulanamayan işaretlenir. Aşağıda bir isteğin geçtiği yedi durak, dört yapay zekâ yüzeyinin çalışma biçimi ve kasten yapmadığımız şeyler anlatılıyor.

Bu sayfa, TBB Avukatlar İçin Yapay Zekâ Kullanımı Tavsiye Rehberi (2026) §10’un “şeffaflık” kriterinin karşılığıdır: aracın sınırları, hata kaynakları ve dayandığı hukuk kaynakları açıkça paylaşılmalıdır.

Bir isteğin geçtiği yedi durak

Sırayla; her durak bir öncekinin çıktısını daraltır.

Rıza kapısı

Üç koşul birden sağlanmadan tek kelime dışarı çıkmaz.
- Platform ana anahtarı açık olmalı — yanlış yapılandırılmış bir ortam kendiliğinden belge göndermeye başlayamaz.
- Aboneliğin yapay zekâ özelliği bulunmalı. Bu ticari yetkidir, rıza değildir.
- Büro açık rıza vermiş olmalı (Ayarlar → Yapay Zekâ). Tek tıkla geri alınır.
Kapı arayüzde değil servis katmanındadır: analiz işleri kuyrukta gecikmeli çalışır ve rıza durumu iş çalıştığı an yeniden okunur. İş sıraya girdikten sonra rıza geri alınmışsa o iş dosyayı dışarı çıkaramaz.
Veri maskeleme

Dışarı giden kopyadan tanımlayıcılar çıkarılır; ham metin sizde kalır.
- TCKN/VKN, telefon, e-posta, IBAN ve müvekkilin dosya numarası maskelenir. Belge adı da maskelenir — dosya adları sıklıkla kimlik taşır.
- Maskeleme iki kademelidir: etiketli bağlam ("TCKN: …") koşulsuz maskelenir; etiketsiz çıplak hane dizileri ise yalnızca kimlik numarası sağlamasını geçiyorsa maskelenir.
- İçtihat künyeleri (E./K. numaraları, B. No) kasten korunur: bunlar kamusal atıflardır ve maskelenirse değerlendirmenin hukuki dayanağı çöker.
Aşırı maskeleme en az sızıntı kadar zararlıdır. "Madde 101 102 103" ya da bir tarife satırını yutan maskeleyici, hukuki dayanağı yok eder. Ad-soyad regexle güvenilir biçimde yakalanamaz; bu yüzden maskeleme tek başına yeterli sayılmaz — ne gireceğinize siz karar verirsiniz.
Arama terimlerinin çıkarılması

Serbest anlatım, külliyatta arama yapılabilir hukuki kavramlara çevrilir.
- Olay anlatımından en ayırt edici hukuki kavramlar ve ilgili temel kanunun adı çıkarılır.
- Bu adım gereklidir çünkü serbest anlatım tam metin araması için zayıftır: "müvekkil", "teslim", "talep" gibi dolgu kelimeler asıl kanunu bastırır.
- Bu yardımcı çağrı da aynı rıza kapısından geçer; rıza yoksa hiçbir kullanıcı metni dışarı gitmez ve sistem kural tabanlı yedeğe düşer.
Külliyattan getirme

Cevap modelin belleğinden değil, kayıtlı hukuk metinlerinden kurulur.
- Mevzuat ve içtihat ayrı ayrı sorgulanır ve kontenjanla birleştirilir: 4 yuva mevzuata, 2 yuva karara. Boş kalan kontenjan devreder.
- Kontenjan bir kazadan doğdu: kontenjansız sıralamada başlığı eşleşen birkaç karar tüm bağlamı kapıp ilgili kanunu dışarıda bırakabiliyordu. Normlar hiyerarşisi bağlamda da korunmalıdır.
- Yalnızca insan onayından geçmiş kayıtlar kullanılır — otomatik çekilen ham kayıtlar ne aramada ne yapay zekâ bağlamında görünür.
- Metinlerin konsolidasyon tarihi modele de bildirilir: model "bu tarihten sonra değişmiş olabilir" varsayımıyla çalışır.
İçtihat ilgililik elemesi

Aday kararlar, olayla aynı hukuki meseleyi çözüp çözmediklerine göre elenir.
- Tam metin araması içtihatta tek başına yetmiyor: karar başlıkları konu taşımaz ("Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — E.2020/641 K.2022/1375"), bu yüzden kelime örtüşmesi yüksek ama konusu tamamen başka kararlar üste çıkabiliyor.
- Bu nedenle arama yalnızca aday üretir. Seçimi ayrı bir eleme turu yapar ve her seçilen karar için ilgililik gerekçesi yazar — ekranda o gerekçeyi görürsünüz.
- Elemeye kararın ortasından bir dilim değil başı gider: daireyi ve uyuşmazlık konusunu taşıyan bölüm.
- Uygun karar yoksa hiçbiri seçilmez ve ekranda "bu olayla aynı hukuki meseleyi çözen emsal bulunamadı" yazar.
Bu adım bir hukukçu eleştirisiyle eklendi: "ilgili kararlar doğru değil". Ölçtük, haklıydı — künyeler gerçekti ama konular tutmuyordu. Yanlış emsal göstermektense hiç göstermemeyi tercih ediyoruz.
Yapılandırılmış değerlendirme

Model serbest metin değil, alanları belli bir rapor üretir.
- Özet, hukuki dayanak, ilgili mevzuat, emsal kararlar, riskler, önemli tarihler ve öneri ayrı alanlarda gelir.
- Ayrı bir "eksik bilgiler" alanı vardır: model bir bilgiyi metinden çıkaramıyorsa uydurmak yerine alanı boş bırakır ve neyin eksik olduğunu yazar. Bu şerh çıktının en üstünde görünür.
- Kapsam sınırları modelin beyanına bırakılmaz, kodla ölçülür: tek belge mi verildi, derleme kırpıldı mı, müvekkilin taraf sıfatı biliniyor mu — hepsi şerhe yazılır.
- Önerilen eylemler kapalı bir listeden seçilir; süreler, zorunlu unsurlar ve örnek metinler yapay zekâ üretimi değil büro içi kürasyonlu içeriktir. Süre uydurmak hak kaybı demektir.
Atıf doğrulama geçidi ve kayıt

Her künye külliyatta aranır; doğrulanamayan gizlenmez, işaretlenir.
- Modelin andığı her kanun numarası ve esas/karar numarası külliyatta aranır. Bulunamayan atıf, metinde görünür biçimde işaretlenir.
- Doğrulama künyenin var olduğunu gösterir; kararın sonucunu ve olayınıza uygunluğunu göstermez. O teyit resmî kaynaktan ve avukat tarafından yapılır.
- Kritik kullanım dosyaya kaydedilir: amaç, araç, veri türü, tarih ve atıf doğrulama sonucu. Kayıt CSV olarak dışa aktarılabilir.
- Kayıtta prompt veya çıktı metni saklanmaz — yalnız üstveri tutulur; içerik zaten dosyanızda durur, ikinci bir kopya çıkarmak veri minimizasyonuna aykırı olurdu.

Yapay zekânın dayandığı külliyat

Değerlendirmeler modelin ezberine değil bu metinlere dayanır. Sayılar belge adedidir — aynı belgenin parçaları ayrı sayılmaz.

14.886

Mevzuat belgesi

69.251

Mahkeme kararı

84.137

Toplam belge

Metinler 22.07.2026 tarihli konsolide hâldir; bu tarih hem arayüzde hem modelin gördüğü bağlamda yazılıdır. Kritik işlemlerde resmî kaynaktan doğrulayın.

Dört yapay zekâ yüzeyi

Hepsi aynı boru hattını kullanır; farkları girdide ve çıktının şeklindedir.

YZ Danışma

Serbest anlatımdan ön değerlendirme — ama önce soru sorar.

Sistem her turda olayı bir güven puanıyla ölçer. Puan eşiğin altındaysa değerlendirme yapmaz, açıklayıcı bir soru sorar.
Eşik kodda tutulur, modele bırakılmaz: model "hazırım" dese bile puan düşükse soru sormaya devam eder. Genel eşik 75, ilk turda 90.
İlk tur eşiği bilinçli olarak yüksektir; şikâyetin çekirdeği "hiç soru sormadan formal sonuç üretmesi" idi. En fazla 8 soru sorulur, sonra değerlendirmeye geçilir ve eksikler sonuca şerh düşülür.
Sorular usuli listeden ibaret değildir: hukuki sonucu çatallayan noktalar (şirket türü, fesih tarihi, taşınmazın niteliği, tebliğ tarihi gibi) alan bazında ayrıca kontrol edilir.
Değerlendirme tamamlandıktan sonra istenirse adım adım bir "önerilen yol" sentezlenir; bu ayrı bir adımdır, danışmanın kotasını ikinci kez yakmaz.

Belge Analizi

Tek belgeyi okur ve haddini bilir.

PDF/görüntü belgelerden metin çıkarılır, ardından aynı boru hattından geçirilir.
Modele açıkça söylenir: sana dosyanın tamamı değil tek bir belgesi verildi ve müvekkilin taraf sıfatı bilinmiyor. Taraf varsayması yasaktır.
Bu uyarı olmadan model bir taraf varsayıyordu — ödeme emrinde okuyucuyu alacaklı sanıp borçlunun itiraz süresini hiç anmamak gibi.
Sonuç, dosyaya araştırma notu olarak kaydedilebilir.

Dava Analizi

Dosyanın tamamını derler; neyi okumadığını söyler.

Davanın metin içerikli tüm belgeleri, duruşma ve süre kayıtları ile müvekkilin taraf konumu tek derlemede birleştirilir.
Derleme bir bütçeyi aşarsa kırpılır — ve kırpıldığı gerçeği sonucun şerhine yazılır. Avukat neyin okunmadığını görmeden değerlendirmeye güvenemez.
Taraf konumu hukuk davasıyla sınırlı değildir: icra ve ceza dosyalarında strateji tamamen farklı bir eksende kurulur (itiraz süresi, şikâyet hakkı).

Dilekçe Taslağı

Hibrit üretim: iskelet deterministik, gövde yapay zekâ.

Mahkeme başlığı, taraflar, deliller ve imza bloğu koda gömülü olarak kurulur — zorunlu unsurlar (HMK m.119) yapay zekâya bırakılmaz.
Bilinmeyen alanlar uydurulmaz; [_____ DOLDURUN] işaretiyle boş kalır ve kaç alanın açık kaldığı taslağın başında sayılır.
Yapay zekâ yalnızca üç bölümü yazar: açıklamalar, hukuki nedenler, sonuç ve istem.
TCKN gibi kimlik verilerini dilekçeye sistem yazar; bu veriler modele hiç gönderilmez.
Hukuki nedenlerdeki her künye doğrulama geçidinden geçer — mahkemeye doğrulanmamış atıf sessizce gidemez.

Kasten yapmadıklarımız

Bir aracın sınırlarını söylemesi, yaptıklarını saymasından daha çok bilgi verir.

Sonuç garantisi vermez

Kazanma ihtimali, dava sonucu tahmini veya "kesin analiz" gibi çıktılar üretmez. Bunlar hem yanıltıcıdır hem meslek kurallarına aykırıdır.

Hâkim veya mahkeme profillemesi yapmaz

Yargı mensuplarının kararlarını kimlik verisiyle profilleme, puanlama veya belirli bir dosyada verecekleri kararı öngörme özelliği yoktur ve eklenmeyecektir.

Otomatik karar üretmez

Hiçbir çıktı avukat denetimi olmadan müvekkile, mahkemeye veya üçüncü kişiye gitmez. Sistemde "onayla ve gönder" gibi bir otomatik akış yoktur.

Süreleri ve tarifeleri modele yazdırmaz

Eylem kartlarındaki zorunlu unsurlar, süreler ve örnek metinler elle yazılmış kürasyonlu içeriktir. Uydurulmuş bir süre hak kaybı demektir.

Doğrulanamayan atfı gizlemez

Külliyatta bulunamayan künye sessizce silinmez veya sessizce bırakılmaz — işaretlenerek gösterilir. Sorunun görünmesi, sorunun yokmuş gibi durmasından iyidir.

Müvekkil verisiyle model eğitmez

Dosyalarınız bizim tarafımızdan model eğitimi veya ürün geliştirme veri seti olarak kullanılmaz. Sağlayıcı tarafında da ücretli katman kullanılır: Google, bu katmanda istem ve yanıtları ürün iyileştirmede kullanmadığını beyan eder.

Ücretsiz yapay zekâ katmanı kullanmaz

Sağlayıcıların ücretsiz katmanlarında gönderilen içerik ürün geliştirmede kullanılabiliyor ve insan incelemesine açık olabiliyor. Müvekkil verisiyle çalışan bir üründe bu katman kullanılamaz.

Veri nereye gidiyor?

Uygulama verisi — dosyalar, müvekkil kayıtları, belgeler, külliyat — Türkiye’deki sunucumuzda barındırılır ve işlenir.

Yapay zekâ çağrıları Google Gemini API’nin ücretli katmanına gider (gemini-flash-latest). Bu akışlarda yurt dışına aktarım söz konusudur ve KVKK m.9 rejimi uygulanır; aktarım büronun açık rızası olmadan gerçekleşmez ve giden metin maskeleme katmanından geçer.

Model eğitimi: Google, ücretli katmanda istemleri ve yanıtları ürünlerini iyileştirmek için kullanmadığını beyan eder; loglama yalnızca kötüye kullanım tespiti amacıyla ve sınırlı süreyle yapılır. Ücretsiz katmanda durum tersi olduğu için ücretsiz katman kullanılmaz.

Açık kalan iki kalem: belirli bir bölgede işleme (veri lokasyonu) taahhüdü bu API katmanında bulunmuyor; ayrıca müzakere edilmiş bir veri işleyen sözleşmesi ve alt işleyen envanteri süreci henüz tamamlanmadı. İkisini de Güvenilirlik Beyanı’nda açıkça yazıyoruz — kapanmamış bir işi kapanmış gibi göstermiyoruz.

Nihai kontrol her zaman avukattadır

Buradaki hiçbir mekanizma avukatın denetim ve doğrulama yükümlülüğünü devralmaz. Künye doğrulaması kararın var olduğunu gösterir, isabetli olduğunu değil; ilgililik elemesi bir ön elemedir; külliyat belirli bir tarihte dondurulmuştur. Yapay zekâ çıktısı bir taslaktır, hukuki görüş değildir.

Yapay Zekâ SSS (TBB Rehberi) Güvenilirlik Beyanı Ücretsiz deneyin